Terminologija
Skraćenica (Pun naziv) - Prevod/objašnjenje
ADS (Active Directory Service) - Servis operativnog sistema koji pamti informacije o mrežnim resursima u okviru jednog Domena. Vidi: DOMAIN
AES (Advanced Encryption Standard) - Jedan od najpopularnijih kriptografskih algoritama koji se primenjuje za generisanje simetričnih ključeva
API (Application Programming Interface) - Način komunikacije računarskog sistema i njegovih programskih biblioteka sa zahtevima koje mu upućuje program koji se na njemu izvršava. API je često deo SDK (software development kit). Primeri: DirectX, OpenGL.
ASP (Application Service Provider) - Servis koji omogućava vezu između klijenata u mreži sa aplikacijama koje mogu koristiti uz pomoć standardnih komunikacionih protokola (npr. HTTP)
barcode (bar code) - Niz paralelnih linija različitih širina i međusobnih razmaka i predstavljaju zapis u binarnom obliku. Mogu biti pročitani optičkim uređajima i potom i dekodirani, pa se danas koriste za označavanje proizvoda ili drugih identiteta.
BASEL II (BASEL II) - Standardi za bankarsko poslovanje zasnovano na zakonskoj regulativi koje preporučuje organizacija: Basel Committee on Banking Supervision
B2B (Business-to-business) - Vrsta elektronskog poslovanja koje se koristi za razmenu proizvoda, servisa i usluga između organizacija
BMP (Bitmap) - Vrsta računarskog grafičkog formata
CAS (Content Addressed Storage) - CAS je sistem arhiviranja koji koristimo za arhiviranje sadržaja za koji ne očekujemo da će u budućnosti pretrpeti izmene (slike, izdati računi, elektronska pošta...). Arhiviranim podacima se dodeljuje jedinstvena adresa uskladištenja. Vidi: SAN
Case study (Case study) - Istraživačka strategija koja empirijski, a ponekad i eksperimentalno istražuje realne mogućnosti da se realizuje neki scenario. Događaji se sistematski prate, prikupljaju se i analiziraju informacije i prikazuju rezultati
CLIENT (Client) - Računarski sistem koji pristupa servisima na drugim računarima uz pomoć računarske mreže. Tri atributa se koriste da označe vrstu klijentskog računara: FAT (THICK), THIN (LEAN) i HYBRID
CLIENT-SERVER (Client-Server) - Arhitektura koja označava računarsku mrežu koja ima centralni računar (SERVER) na koji su povezani ostali računari (CLIENT). Primer za ovakav tip mreže je INTERNET i mreže postavljene u većini firmi.
CRM (Customer Relationship Management) - Poslovni sistem koji prati poslovanje vezano za odnose sa korisnicima uključujući prikupljanje, arhiviranje i analizu korisničkih informacija
COLD (Computer Output on Laser Disk) - COLD sistem koristimo za zahvatanje, memorisanje i ponovno pozivanje podataka sa dokumenata npr. računovodstveni izveštaji, pozajmice, liste inventara, transportna dokumentacija, računi. Podatke uglavnom preuzimamo iz podataka koji se šalju štampaču.
COLD-READ (COLD-READ modul) - COLD/READ je modul programa DocuWare koji čita i arhivira dokumente: predračune, potvrde o isporuci, stanje računa i ostale dnevne izveštaje iz fajla koji je sistem generisao za štampanje. Podaci su prikazani u svom originalnom obliku, korišćenjem postojećih obrazaca i memoranduma.
dBASE (dBASE) - dBASE je programski jezik razvijen za potrebe programiranja i upravljanja bazom podataka.
Directory Service (Directory Service) - Set softverskih aplikacija koje organizuju informacije o korisnicima računarske mreže i dozvoljava administratorima sistema da upravljaju pristupom resursima od strane korisnika
DMS (Document Management System) - Sistem za upravljanje dokumentima
DOMAIN (DOMAIN) - Domen čini grupa računara koji u istoj mreži imaju zajedničke direktorijume i lokacije za memorisanje podataka
ECM (Enterprise Content Management) - Strategija koja omogućava upravljanje poslovnim i organizacionim procesima korporacije unutar ili van sistema
ERP (Enterprise Resource Planning) - Sistem za upravljanje informacionim sadržajem korporacije koji ima zadatak da objedini sve podatke i procese u jedinstveni sistem - bazu podataka. Na osnovu ovih podataka, a uz pomoć adekvatnog softvera donose se odluke o daljem korišćenju resursa kojima raspolaže korporacija.
GMT (Greenwich Mean Time) - GMT je termin koji ukazuje na vreme u Royal Observatory u Engleskoj - referentno vreme na koje dodajemo ili oduzimamo broj časova za koliko traženi region prednjači ili zaostaje za referentnim
HIPAA (Health Insurance Portability and Accountability Act) - Organizacija za zdravstveno osiguranje koja je razvila posebne (HIPAA) standarde koji definišu sistem zaštite medicinskih podataka o pacijentima u cilju sprečavanja zloupotrebe (privatnost podataka, zaštita od neovlašćenog upisivanja i brisanja).
HSM (Hierarchical Storage Management) - Sistem za prenos podataka do najpogodnijeg medijuma za arhiviranje, zavisno od njihovog trenutnog statusa, npr. koliko često im pristupate u toku radnog vremena ili koliko brzo je traženi podatak potreban.
HTML (Hypertext Markup Language) - HTML je jezik označavanja dokumenata kojima prikazujemo tekst, grafiku, multimedijalne i druge sadržaje i koristi se za izradu web strana.
HYBRID CLIENT (Hybrid Client) - Korisnički računar u računarskoj mreži CLIENT-SERVER arhitekture, koji ima instalirane sve neophodne programe za samostalno funkcionisanje, ali podatke arhivira na memorijskom prostoru servera. Vidi još: THICK (FAT, RICH) CLIENT, THIN (LEAN) CLIENT
ISIS (Image and Scanner Interface Specification) - Standardni protokol za komunikaciju sa skenerom koji je 1990. godine razvila firma Pixel Translations
IT (Information Technology) - Upotreba elektronskih računara i računarskog softvera za pretvaranje, memorisanje, zaštitu, obradu prenos i ponovno učitavanje informacija - podataka.
JPEG (JAY-peg) - Metod za kompresiju fotografija, vrsta računarskog grafičkog formata
LAN (Local Area Network) - Lokalna računarska mreža
LDAP (Lightweight Directory Access Protocol) - Mrežni protokol za usmeravanje i modifikaciju Directory servisa koje koriste TCP/IP protokol; Vidi: Directory services
LINUX (LINUX) - Operativni sistem sličan Windowsu
MAINFRAME (MAINFRAME) - Prvi računari koji su bili u upotrebi imali su naziv MAINFRAME. Koristili su ih veliki sistemi za obradu ogromnih količina podataka. Opsluživali su više korisnika koji su za glavni računar bili povezani preko terminala. Danas se koriste u kombinaciji sa PC računarima koji imaju opremu za terminalsku emulaciju.
MAPI (Messaging Application Programming Interface) - Protokol koji se koristi za prijem i slanje elektronske pošte
MS SQL (Microsoft Structured Query Language) - Majkrosoftov sistem relacione baze podataka koji koristi specifičan jezik programiranja SQL.
MySQL (MySQL) - Višekorisnički SQL sistem za upravljanje bazama podataka švedskog proizvođača MySQL AB. Koristi se za web aplikacije na svim platformama.
NOVELL (Novell Inc.) - Softverska korporacija najpoznatija po mrežnim operativnim sistemima Novell NetWare i SUSE Linux.
OCR (Optical Character Recognition) - Sistem koji koriste posebni programi koji mogu da prepoznaju alfanumeričke oznake iz slike grafičkog formata (uglavnom skenirani dokumenti) i pretvore ih u tekstualni zapis ASCII ili UNICODE kodnog rasporeda.
ODBC (Open Database Connectivity) - Obezbeđuje standardne softverske metode (API) za upravljanje sistemima baza podataka (DBMS). Kreatori ODBC-a se trude da ih učine nezavisnim od različitih sistema baza podataka, programskih jezika i operativnih sistema.
OLE (Object Linking and Embedding) - OLE je protokol koji omogućava razmenu i povezivanje objekata iz jednog programa i drugi (tekst, slike, multimedija,...)
Oracle (Oracle Database) - Oracle Database je relaciona baza podataka proizvođača Oracle Corporation. Pruža podršku svim računarskim platformama, a razvijen je i poseban Oracle DBMS softver koji ova baza koristi.
PDF (Portable Document Format) - PDF je poseban format fajla razvijen za potrebe stonog izdavaštva od strane fime Adobe Systems. Svaki PDF fajl sadrži informacije o 2D i 3D objektima, tekstu, fontovima, slikama i vektorskoj grafici koji ga čine.
PNG (Portable Network Graphics) - PNG format je otvoreni, nekomprimovani grafički format fajla, koji ima mogućnost prikazivanja providnih objekata. Nastao je kao alternativa za GIF format.
RAID (Redundant Array of Independent Disks) - RAID je način povezivanja više hard diskova u računaru u cilju obezbeđenja: većeg kapaciteta, veće brzine upisivanja/čitanja i većeg integriteta podataka, manje mogućnosti greške i paralelnog rada zbog upisivanja podataka na dva diska istovremeno.
RSA (RSA) - RSA je algoritam za asimetričnu kriptografiju, prvenstveno namenjen šifrovanju podataka ali se danas koristi i u sistemima elektronskog potpisa. RSA predstavlja industrijski standard u oblasti asimetične kriptografije i zaštiti podataka, tako da je široko primenjen u mnogim sigurnosnim protokolima i sistemima elektronskog poslovanja.
SAN (Storage Area Network) - SAN je sistem arhiviranja koji pored arhiviranja podataka, vodi računa i o programima koji se koriste za vezu i prenos podataka od mesta arhiviranja (uglavnom mrežni disk) do mesta pregleda i dalje obrade (uglavnom lokalni računar). Vidi: CAS
SAP/R3 (SAP/R3) - SAP/R3 je modularna klijent-server aplikacija koja služi za praćenje poslovnih tokova kompanije. Odvojeni moduli se koriste za praćenje finansijskog poslovanja, ljudskih resursa, menadžmenta, prodaje, transporta, proizvodnje,..
Sarbanes Oxley (Sarbanes Oxley Act) - Sarbanes Oxley akt reguliše standarde u korišćenju informacionih tehnologija za praćenje, upravljanje i kontrolu informacionih i finansijskih tokova poslovanja (ERP)
SDK (Software Development Kit) - Razvojni alat koji omogućava softverskim inženjerima da kreiraju aplikacije za specifične softverske i hardverske platforme, računarske sisteme, konzole za video igre, različite operativne sisteme,...
SSL (Secure Sockets Layer) - (SSL) i (TLS) su kriptografski protokoli koji obezbeđuju bezbednu komunikaciju putem interneta, npr. web browsing, e-mail, Internet faxing, instant messaging
SUN (SUN Microsystems) - Kompanija za proizvodnju računara, računarske opreme, softvera i informaciono-tehnoloških servisa. Poznata i po razvoju Java platforme i softvera otvorenog koda.
TCP/IP (Transmission Control Protocol /Internet Protocol ) - TCP i IP su protokoli pomoću kojih se vrši razmena podataka između računara povezanih u mrežu. Ova mreža može biti lokalna (LAN) ili globalna (Internet)
THICK CLIENT (Thick Client (ili Fat, Rich)) - Korisnički računar u računarskoj mreži CLIENT-SERVER arhitekture, koji ima instalirane sve neophodne programe za samostalno funkcionisanje. Za obavljanje većine zadataka mu nije neophodan SERVER. Poseduje sopstveni memorijski prostor za arhiviranje podataka. Primer PC računar ili LapTop (NoteBook). Vidi još: THIN (LEAN) CLIENT, HYBRID CLIENT
THIN CLIENT (Thin Client (ili Lean Client)) - Korisnički računar u računarskoj mreži CLIENT-SERVER arhitekture, koji ima instalirane samo neophodne softverske komponente: npr. operativni sistem i internet pretraživač (web browser), ili koristi program za pregled slika kojim ga je snabdeo SERVER (Application Server). Nema sopstveno procesiranje i nije predviđeno da se na njemu pamte podaci. Vidi još: THICK (FAT, RICH) CLIENT, HYBRID CLIENT
Thumbnails (Thumbnails) - Sistem prikazivanja slika smanjenog formata na jednoj radnoj površini. Olakšava prepoznavanje fajlova grafičkog formata, za razliku od sistema prikazivanja samo po nazivu fajla.
TIFF (Tagged Image File Format) - Nekomprimovan format grafičkog zapisa podržan od strane svih proizvođača grafičkih programa. Pored grafičke pripreme TIF fajlove koriste i programi za prepoznavanje teksta (OCR).
TIFFMAKER (TIFFMAKER) - Dodatak DocuWare programa koji proizvodi verodostojnu sliku TIFF ili PNG formata koju upisuje u DocuWare arhivu.
TLS (Transport Layer Security) - (TLS) i (SSL) su kriptografski protokoli koji obezbeđuju bezbednu komunikaciju putem interneta, npr. web browsing, e-mail, Internet faxing, instant messaging
TOOLKIT (TOOLKIT) - TOOLKIT je razvojni alat koji prati softver određene namene i omogućava njegovu nadogradnju dodatnim modulima.
TSS (Time Stamp Service) - Nezavisna organizacija od koje preuzimamo tačan datum i vreme prilikom izrade elektronskog vremenskog potpisa
TWAIN (TWAIN) - Standard za softver koji koristimo kao interfejs između skenera ili digitalne kamere i računarskog programa kojim preuzimamo sliku. Vidi: ISIS
TXT (TXT) - Oznaka za fajl tekstualnog formata
WCM (Web Content Management) - Pristup i upravljanje dokumentima putem interneta
WEB (World Wide Web) - Ili jednostavno Web je sistem međusobno povezanih dokumenata HTML formata, koji se nalaze na Internetu. Dokumente gledamo internet pretraživačima (Internet Eksplorer, FireFox, Netscape, Opera,...). Web stranice uglavnom sadrže tekst i slike, kao i multimedijalne sadržaje kao što su zvuk i video. Ovaj pojam se često pogrešno koristi kao sinonim za Internet, a ustvari označava samo jednu od usluga koje omogućava Internet.
WORM (Write Once, Read Many) - WORM je oznaka za računarske medijume na koje podaci, u cilju povećanja bezbednosti, mogu biti upisani samo jednom (CD-R, DVD-R). Drugi medijumi ovu mogućnost postižu kriptografskom softverskom zaštitom, koja je ipak nešto manje pouzdana u sprečavanju ponovnog upisivanja podataka.
XML (eXtensible Markup Language) - XML je skraćenica za „proširivi jezik za označavanje“, koji koristimo da u odgovarajućem fajlu prikažemo kombinaciju teksta, tabela, grafikona, slika, objekata vektorske grafike i ostalog multimedijalnog sadržaja, kao i hiperlinkove ka drugim fajlovima/aplikacijama. Ove fajlove gledamo internet pretraživačima (Internet Eksplorer, FireFox, Netscape, Opera,...) nezavisno od operativnog sistema koji koristimo.